Za wcześniejszą spłatę kredytu konsumenckiego należy się zwrot proporcjonalnej części prowizji oraz innych kosztów związanych z kredytem. Jest to potwierdzone zarówno przez polskie prawo, jak i orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE).
Proporcjonalność oznacza, że kwota zwrotu zależy od tego, o ile krótszy był faktyczny czas trwania kredytu w stosunku do planowanego okresu umowy. Na przykład, jeśli spłaciłeś kredyt po połowie okresu, powinieneś otrzymać zwrot połowy prowizji i innych kosztów.
- W 2019 roku TSUE potwierdził, że koszty kredytu, niezależnie od ich charakteru (stałe czy zmienne), powinny być proporcjonalnie zwrócone w przypadku wcześniejszej spłaty.
- Natomiast według polskiej ustawy o kredycie konsumenckim, jeśli kredytobiorca spłaci kredyt przed terminem, ma prawo do proporcjonalnego zwrotu kosztów kredytu, w tym prowizji.
Od jakich instytucji można uzyskać zwrot?
Zgodnie z przepisami kredytów udzielają tylko banki i SKOK-i i ubieganie się o zwrot prowizji od nich jest najpowszechniejsze. Warto jednak wspomnieć, że wyrok TSUE nie zawęża instytucji odpowiedzialnych za zwrot tylko do nich, co oznacza, że konsumenci teoretycznie mają prawo zgłaszać się o zwrot prowizji za wcześniejszą spłatę zobowiązań także do instytucji pozabankowych.
Co obejmuje zwrot za wcześniejszą spłatę kredytu?
Zwrot za wcześniejszą spłatę kredytu może obejmować:
- prowizji za udzielenie kredytu,
- kosztów ubezpieczenia (jeśli opłaty te są związane z kredytem),
- innych opłat administracyjnych związanych z udzieleniem kredytu.
Nie dotyczy on jednak odsetek, które dotyczą jedynie okresu rzeczywistego korzystania z kredytu (te są automatycznie odpowiednio zmniejszane).
Uzyskać zwrot prowizji?
Po wcześniejszym spłaceniu kredytu banki często automatycznie zwracają prowizję. Czasem jednak aby otrzymać zwrot prowizji za wcześniejszą spłatę kredytu, konieczne jest wykonanie kilku kroków, które mogą zająć nawet do kilku miesięcy:
- Złóż wniosek do banku lub instytucji finansowej z żądaniem zwrotu prowizji. We wniosku wskaż numer umowy kredytowej, datę wcześniejszej spłaty, żądanie zwrotu niewykorzystanej części prowizji, numer konta, na który chcesz otrzymać zwrot.
- Czas na odpowiedź: Bank ma 30 dni na odpowiedź. Jeśli sprawa wymaga dodatkowych wyjaśnień, czas ten może być wydłużony do 60 dni.
- Ewentualne postępowanie sądowe: Jeśli bank odmówi zwrotu lub zaproponuje zaniżoną kwotę, możesz zgłosić sprawę do Rzecznika Finansowego, UOKiK lub skierować ją do sądu.
Czy warto nadpłacać kredyt?
Nadpłacanie kredytu może być korzystne, ale decyzja o tym zależy od kilku czynników. Przede wszystkim, nadpłata pozwala zaoszczędzić na odsetkach, zwłaszcza w początkowych latach kredytowania, kiedy odsetki są wyższe w stosunku do kapitału. Zmniejszenie kwoty zadłużenia sprawia, że odsetki naliczane są od mniejszej sumy, co przekłada się na niższe koszty kredytu w dłuższej perspektywie. Dodatkowo nadpłacenie kredytu może skrócić okres spłaty, co oznacza, że szybciej pozbędziesz się zadłużenia, a całkowity koszt kredytu będzie niższy. W niektórych przypadkach banki oferują także możliwość obniżenia miesięcznej raty po nadpłacie, co może poprawić płynność finansową.
Jednak przed podjęciem decyzji o nadpłacie warto zwrócić uwagę na ewentualne prowizje i opłaty związane z wcześniejszą spłatą kredytu, które mogą być pobierane przez banki, szczególnie w przypadku kredytów o stałym oprocentowaniu. Dodatkowo warto zastanowić się, czy nie lepiej zainwestować nadwyżkę finansową w sposób, który może przynieść wyższy zwrot niż oszczędności na odsetkach. Jeśli oprocentowanie kredytu jest niskie, a możliwe inwestycje oferują wyższy potencjał zysku, może to być bardziej opłacalne rozwiązanie.
